DE VRIJE WIL BESTAAT NIET VICTOR LAMME PDF

Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten Victor Lamme beschrijft aan de hand van veel en heel uiteenlopend onderzoek hoe ons brein autonoom functioneert en hoe onze gedachten daar achteraan hobbelen. Onze gedachten, "de kwebbeldoos" noem prof. Lamme dat terecht, noemen we dan ons bewustzijn, ons ik, onze ziel, onze geest en wat niet al. Maar onze gedachten besturen weinig of niets.

Author:Kazijinn Akit
Country:Botswana
Language:English (Spanish)
Genre:Marketing
Published (Last):19 March 2005
Pages:186
PDF File Size:3.77 Mb
ePub File Size:17.11 Mb
ISBN:311-5-65842-198-7
Downloads:93001
Price:Free* [*Free Regsitration Required]
Uploader:Yosida



Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie. De vrije wil bestaat niet, zegt de neurowetenschap Elke woensdag bespreekt Rob Wijnberg een filosofisch dilemma naar aanleiding van een actuele gebeurtenis. De laatste decennia mengen ook steeds meer wetenschappers zich in het debat over deze hardnekkige filosofische kwestie: is de mens vrij om te doen en te laten wat hij zelf wil of is hij toch eerder het stuurloze product van onbeheersbare invloeden van buitenaf?

Dat is voor een groot deel te danken aan de fysioloog Benjamin Libet , die in de jaren 70 en 80 onderzocht hoe beslissingen in de hersenen tot stand komen. Hij ontdekte dat de hersenimpuls die leidt tot een handeling circa milliseconden eerder plaatsvindt dan dat de mens zich ervan bewust wordt.

Zijn conclusie was dan ook dat er geen bewust wilsbesluit voorafgaat aan het menselijke handelen, maar dat, omgekeerd, de handeling voorafgaat aan het denken. Diezelfde stelling wordt nu ook verdedigd door de cognitiewetenschapper Victor Lamme in zijn onlangs verschenen boek De vrije wil bestaat niet Aan de hand van een aantal voorbeelden, zoals slaapwandelende moordenaars, laat Lamme zien dat onze beslissingen helemaal niet zo bewust en rationeel tot stand komen als veel filosofen lange tijd hebben verondersteld.

Daaronder vielen dus ook onze handelingen: het menselijke bestaan werd volledig bepaald door oorzakelijke wetmatigheden. Deze vorm van determinisme lijkt sterk op het biologische determinisme van Libet en Lamme. Ook zij gaan ervan uit dat de mens bepaald wordt door oorzaken buiten zijn controle om. Wat dat betreft toont de huidige wetenschappelijke kijk op het menselijke handelen veel meer gelijkenis met de visie van de Britse denker Thomas Hobbes Hij stelde als eerste denker in de westerse traditie dat ons handelen volledig werd bepaald door fysieke driften begeerte en aversie , die geen ruimte lieten voor vrije wilsbesluiten.

Beslissingen waren voor hem niets meer dan het noodzakelijke gevolg van de verlangens die hen hadden veroorzaakt. Maar over de verlangens zelf hij had geen zeggenschap — analoog aan de spontane hersenimpulsen van Libet en Lamme. Volgens Kant was de mens namelijk wel in staat om zijn driften en verlangens te beteugelen, omdat hij beschikte over een rationele faculteit. In de Kantiaanse theorie wordt de vrije wil dan ook opgevat als een causa sui — oftewel: een oorzaak van zichzelf.

Dit plaatje lijkt nu door de neurowetenschap definitief achterhaald verklaard. Onderzoek laat immers zien dat de wil helemaal geen causa sui is, maar wordt aangestuurd door voorafgaande en oncontroleerbare neurologische processen. Toch is er, in filosofische zin, wel een bezwaar tegen deze conclusie aan te voeren.

Dat de vrije wil niet bestaat, is namelijk een conclusie die al in de wetenschappelijke benadering van het probleem besloten zit.

Dat betekent dat een wetenschapper ieder object van onderzoek per definitie plaatst in een tijdspanne, een locatie en een oorzakelijk verband. Met andere woorden: de empirische wetenschap is gebaseerd op het causale determinisme dat de vrije wil ontkracht.

De premisse is immers dat ieder fenomeen Y op tijdstip T2 een oorzaak X op tijdstip T1 heeft. Zou een verband tussen de externe oorzaak X de hersenimpuls en de gebeurtenis Y het wilsbesluit zijn uitgebleven, dan zou hun conclusie ook niet zijn dat de wil vrij is, maar eerder dat het onderzoek niks heeft uitgewezen. Ergo: wilsvrijheid kent geen plaats in het causale determinisme waarop het wetenschappelijke model van de wereld is gebaseerd. Hoe bepalen ze dat?

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.

IBOOKS NOTITIES PDF

‘Zo werkt ons brein nu eenmaal’

Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie. De vrije wil bestaat niet, zegt de neurowetenschap Elke woensdag bespreekt Rob Wijnberg een filosofisch dilemma naar aanleiding van een actuele gebeurtenis. De laatste decennia mengen ook steeds meer wetenschappers zich in het debat over deze hardnekkige filosofische kwestie: is de mens vrij om te doen en te laten wat hij zelf wil of is hij toch eerder het stuurloze product van onbeheersbare invloeden van buitenaf? Dat is voor een groot deel te danken aan de fysioloog Benjamin Libet , die in de jaren 70 en 80 onderzocht hoe beslissingen in de hersenen tot stand komen.

GRAMMATICA GIAPPONESE HOEPLI PDF

Victor Lamme

Ik heb geen vrije wil! Welles, die heb je wel! Wetenschappers zijn het nog niet eens of de vrije wil bestaat vrije wil 10 Hebben wij mensen een vrije wil of is alles wat wij doen voorbestemd? Sommige wetenschappers stellen dat op hersenscans zichtbaar is dat beslissingen worden genomen voordat we ons dat bewust zijn.

Related Articles